Aarde

Afgelopen week was ik getuige van wat de jaarlijkse vergadering van mijn werk is. Eén keer per jaar komt de gehele organisatie bij elkaar en wordt er een week vergaderd, vergaderd en nog eens vergaderd. Het moment om alle neuzen weer dezelfde kant op te krijgen en voor mij hét moment om de echte dynamiek van de organisatie wat beter te leren kennen. En ik zal er niet teveel over uitweiden, maar ik heb een hoop geleerd. Ook al kon je me aan het einde van iedere dag (de hele dag alleen maar luisteren en dan vaak door tot een uurtje of zeven ’s avonds) echt opvegen.

Waar ik wel verder over wil uitweiden is een project dat ik vorige week heb leren kennen.

Van Guantánamo naar Cacarica

Vorige week ‘ vierden’ de Amerikanen het tien jarig bestaan van de detentie faciliteit Guantánamo. Na 9/11 zijn hier honderden terroristen of vermeende terroristen weggestopt zonder ook maar ooit recht te hebben gehad op een eerlijk proces (En ja, ook terroristen hebben recht op een eerlijk proces). En hoewel President Obama had beloofd de boel te sluiten is dit de afgelopen jaren nog niet gelukt….

Guantánamo is een doorn in het oog van iedereen die ook maar ooit heeft beweerd dat internationaal recht ‘bestaat’. Want wat er in Guantánamo gebeurt is nogal in strijd met een aantal ‘internationale regels’. Zelf ben ik ‘helaas’ afgestudeerd in het vage onderwerp dat men ‘internationaal recht’ noemt, en heb ik me ook hier in Colombia weer eens lekker vastgebeten in het onderwerp. De naar mijn idee interessantste maar tegelijk ook moeilijkste takken van het internationaal recht zijn toch wel: mensenrechten, humanitair recht (recht geldig tijdens oorlog en conflict) en internationaal strafrecht. Feit is dat er in deze takken heel wat gereguleerd en vastgelegd is maar dat de naleving een tikje ingewikkelder ligt. Vervolgens is het idee wel om je niet uit het veld te laten slaan door deze kleine ‘complicatie’ maar je gewoon vol overtuiging op een zaak te storten en dan maar gewoon alles gaat benoemen ‘wat in strijd is met’ deze of die regel. Iets waar in sommige (of veel) gevallen eigenlijk geen beginnen aan is. Net zoals de zaak waarop ik op dit moment werk.

Om een idee te geven waar ik me in verdiep, volgen hier de feiten:

Vakantie en een gewapende stillegging

Afgelopen week was een rustig weekje: het nieuwe jaar is net begonnen, iedereen is op vakantie, Bogota is leeg (tenminste wanneer je het vergelijkt met normaal) en ook het zonnetje van vorige week verstopt zich achter de wolken. Ik doe rustig aan, werk halve dagen op kantoor en halve dagen thuis (want ja er is toch bijna niemand), maak zelf yoghurt en ben gister voor de verandering eens recreatief wezen fietsen op de ‘Ciclovia’. Iedere zondag wordt tot een uurtje of twee een heel netwerk aan wegen afgesloten voor het verkeer en hebben voetgangers, skaters en fietsers een paar uur vrij spel. Een hele happening en erg leuk om te zien en om tussen te fietsen.

Gelukkig nieuw jaar! 2012 wordt het jaar van de vrede

Televisiezender Caracol luide het nieuwe jaar groots in. Er stond een groot podium, er waren genoeg mensen, het  geheel werd live uitgezonden en om middernacht was het een feit: het jaar 2012! Welkom geheten door een 15 minuten durend vuurwerkspectakel, afgestoken vanaf de hoogste toren in de stad. Maar er was meer, want 2012 wordt, volgens Caracol, het jaar van de vrede! Een mooi, goed maar ook gedurfd voornemen voor een land dat al zoveel jaren in conflict is.

Er zijn mensen die beweren dat dit conflict anno 2011 of beter gezegd anno 2012 voorbij is en dat het tijd is om vooruit te kijken. De wetgeving die op dit moment  gemaakt en ingevoerd wordt illustreert dit, door verdacht veel lijkt op post-conflict wetgeving (erkenning van slachtoffers, land teruggave, financiele compensatie, de waarheid (en gerechtigheid) etc. etc.). Zelf stuur deze week zowel mijn broertje als moeder op pad door Colombia met de backpack. En fiets ik zelf (zonder helm, wat eigenlijk verplicht is) door deze miljoenenstad, met als enige gevaar dat ik tegen een opengaand portier aanfiets omdat men gewoon niet bedacht is op fietsers. Dingen die niet zouden kunnen in een land dat in conflict is, zou je zeggen.

Een kleine aanvulling na een nachtje slapen

Na mijn stukje van gister, realiseer ik me vandaag dat ik een belangrijk onderdeel uit de serie Eileen ben vergeten te benoemen. Daarom even deze ‘rectificatie’ of beter gezegd, toevoeging.

Belangrijk zijn het stuk waar Eileens moeder zegt  ‘ik denk niet dat ik iemand kan uitleggen wat jouw keuze is...’ en later het stuk waar Eileen vertelt dat ook zij mensen heeft vermoord, namelijk Nubia. Nubia was verkracht en Eileen haalde haar over om aangifte te doen. Dit heeft ze uiteindelijk gedaan, een paar dagen later was ze dood, vermoord door paramilitairen. De moeder van Eileen antwoord hierop dat Eileen haar dan dus toch niet vermoord heeft, maar Eileen ziet dit anders, omdat zij immers degene was die stug bleef volhouden dat er aangifte moest worden gedaan.

Kerst, geloof en andere zaken

Na veel moeite heb ik eindelijk ook de tweede helft van de serie Eileen kunnen kijken. De internet(smallband)verbinding wilde dit keer absoluut niet meewerken, maar na van alles geprobeerd te hebben kon ik een weliswaar pixellige maar niet haperende versie bekijken. Deze aflevering laat eigenlijk vooral zien wat Eileen haar ouders aandoet met de keus die ze heeft gemaakt. Ze laat haar ouders en familie op een vreselijke manier achter, voor iets wat zij belangrijker vind dan haar eigen familie, namelijk de/haar revolutie.

Vandaag zag ik een dakloos iemand op straat slapen, ik zag al snel dat deze mevrouw, op de een of ander manier toch vredig, lag te slapen met een kerstmuts op. Op de muts stonden de veelzeggende woorden ‘Feliz Navidad’ (Gelukkige Kerst). Als ik een camera bij me had gehad en de foto ook had durven nemen dan had hij vast genomineerd kunnen worden voor een of andere prijs van beste foto of zoiets. Het was een perfect plaatje dat tegelijk hartverscheurend was. Vrolijke Kerst, ik lig hier op straat.

Afgelopen weekend was het dus kerst. In Colombia wordt dat op 24 en 25 december gevierd en een tweede kerstdag zoals wij ‘verwende Europeanen’  die kennen bestaat hier niet. Kerst is hier het moment van familie, geloof en consumptie, net zoals in Nederland.  En hét moment (plus de komende twee weken) om het altijd drukke Bogota te verlaten en naar familie elders in het land of naar een ‘finca’ (huisje) buiten de stad te gaan. Maar blijkbaar had toch niet iedereen hier tijd en/of geld voor want persoonlijk vond ik deze bruisende stad vandaag niet heel veel rustiger dan normaal (ook al zal het echt wel rustiger zijn geweest).

Een weekje ziek, een weekje onmacht

Eigenlijk wilde ik deze week overslaan omdat ik halverwege de week ziek ben geworden (nadat ik op de fiets echt klets en klets nat ben geregend), maar het is nu zondagavond en ik kan het  blijkbaar toch niet laten.

Afgelopen maandag was het eerste deel van de VPRO (mini)serie Eileen op TV (en na veel moeite kon ook ik hem later deze week ook op uitzendinggemist kijken). Het verhaal gaat natuurlijk over Tanja waar iedereen dezer dagen wel een mening over heeft. En ook voor vertrek naar Colombia heeft menig iemand me ‘voor de grap’ benadrukt om me niet, net zoals Tanja, bij de FARC aan te sluiten.

De eerste aflevering laat zien waarom Eileen terechtkomt waar ze terechtkomt en hoewel het in de serie natuurlijk meer om de persoon Eileen gaat, laat de serie ook kort de werkelijkheid hier in Colombia zien. Een werkelijkheid die kortgezegd eigenlijk gewoon bizar is en waar ik me nog dagelijks om kan verbazen. Ik zeg daarbij niet dat het in andere landen of andere delen van de wereld beter of slechter is, want is sommige landen gaat het stukken beter maar in anderen ook nog stukken slechter. Maar de werkelijkheid in dit land kan gemakkelijk leiden tot een gevoel van onrecht, in ieder geval bij de mensen die hier oog voor hebben. En dit gevoel  van onrecht leidt bij sommigen dan weer tot een soort gevoel van onmacht. Een gevoel van ‘ik zou willen dat ik het kon veranderen, maar hoe??? Maar tegelijk, er moet iets veranderen, want dit kan echt niet langer zo’.